Schoolbibliotheek

"Alles wat niet gelezen wordt, vervuilt de schoolbieb"

3 januari 2019

Hoe belangrijk is een goede schoolbieb? Wat is de rol van de leescoördinator op school? En hoe krijg je jongens aan het lezen? Deze vragen stelden we aan Jos Walta van kinderboekenwinkel de Boekenberg in Eindhoven. 

“Als je kleding niet meer draagt, kan het weg. Dat geldt ook voor boeken”

Zonder eigentijdse boeken in de schoolbieb geen leesbevordering?
“Mee eens. Leerkrachten gooien geen boeken weg is mijn ervaring. Maar ik zeg altijd: vergelijk het eens met je kledingkast. Bewaar je alle kleren? Als je kleding niet meer draagt, kan het weg. Dat geldt ook voor boeken. Als een boek niet gelezen wordt, kun je het opnieuw onder de aandacht brengen of wegdoen. Alles wat niet gelezen wordt, vervuilt de schoolbieb. Je kunt wel vier meter boeken in de klas hebben staan, maar dat is te veel. Je moet selectiever zijn in je aanbod en boeken gericht onder de aandacht brengen. Haal soms ook boeken weer even weg en plaats ze na een tijd weer terug en vervang ze weer door andere boeken. Kinderen moeten nog leren wat ze graag lezen. Dat betekent dat ze een breed aanbod onder ogen moeten krijgen.”

Hoe kom je tot een aantrekkelijke schoolbieb?
“Je gaat de schoolbieb saneren. Ik doe dit wekelijks op scholen. Ik haal alle boeken uit de kast en sorteer ze. Ik maak stapels van boeken die nog wel gelezen worden en niet. Of boeken die kinderen van deze tijd niet meer aanspreken. Ik ben eens een schoolbieb tegengekomen die wel veertig jaar kinderboekengeschiedenis omvatte. Ik laat ook de leerlingen wel meebeslissen. Als er slechts 1 leerling is die een boek wil lezen, dan geef ik het mee naar huis. Zijn er drie of meer leerlingen die het boek willen lezen, dan houd je het in de schoolbieb. Zolang het gebruikt wordt, kun je het houden is een criterium. Een eigentijdse bieb kan niet meer zonder Geronimo Stilton boeken. Je wil zo veel mogelijk genres en schrijvers aanbieden, maar je hoeft ook weer niet alles van een bepaalde schrijver te hebben. Je moet de schoolbieb zien als een opstap naar de openbare bibliotheek. In de schoolbieb maken ze kennis met verschillende genres en schrijvers, ze proeven ervan. En willen ze meer, dan gaan ze naar de bibliotheek of vragen een boek voor hun verjaardag. Je moet een breed aanbod hebben: verhalende boeken, informatieve boeken, prentenboeken, kijk- en zoekboeken, stripverhalen, maar ook dichtbundels.”

Wiens taak is dat op school?
​​​​​​Daar is een leescoördinator voor nodig. Die zorgt voor het beheer en functioneren van de schoolbieb. Maar kijkt ook naar de verschillende werkvormen die je eraan kunt koppelen, zoals vertellen, boekbesprekingen, voorlezen en activiteiten als de Kinderboekenweek en de Nationale Voorleesdagen.”

Hoe belangrijk is het dat scholen investeren in een goede bieb?
“Er zijn nogal wat leerkrachten die nog niet het belang onderkennen van leesboeken voor kinderen. Scholen nemen soms de afgeschreven boeken van de bibliotheek over, maar die boeken zijn niet voor niets afgeschreven. Of ze krijgen boeken van ouders, die eigenlijk voor thuisgebruik zijn. Boeken van slechte kwaliteit en dat stimuleert ook niet om te lezen. Je leest toch liever in een aantrekkelijk boek dat prachtig is vormgegeven. En dat rijke aanbod hebben we in de Nederlandse kinderliteratuur.”

Mooie illustraties versterken het lezen; illustratoren zijn kunstenaars voor kinderen, vind ik.”

Hoe komt het toch dat jongens minder lezen dan meisjes?
“Jongens zijn veelal geïnteresseerd in informatieve boeken. Het aanbod daarin is geringer dan bij verhalende boeken. Meisjes zijn meer geïnteresseerd in hoe gaan mensen met elkaar om en jongens meer in hoe zit de wereld in elkaar? Er zijn ook betrekkelijk weinig boeken waarin jongens een hoofdrol spelen. Er zijn ook meer vrouwelijke kinderboekenschrijvers dan mannelijke. De belangstelling van jongens voor lezen is er wel, maar je moet het wel stimuleren en de juiste boeken aanbieden. Dat zie je aan de boeken over Geronimo Stilton en Harry Potter.”

Waaraan voldoet een goed jongensboek?
Een goed jongensboek biedt spanning en dat hoeft niet altijd avontuur te zijn. Het kunnen ook historische verhalen zijn over bijvoorbeeld de oorlog. Ook detectives en verhalen over technische dingen spreken jongens aan. In ieder geval geen boeken over verliefdheden en afspraakjes. Het gaat om boeken die meer informatie bevatten, die de nieuwsgierigheid prikkelen. Hoe gingen dingen in een andere tijd of hoe zat iets toen in elkaar? Eigenlijk zijn ze meer geïnteresseerd in realistische historische verhalen en meisjes meer in realistisch hedendaagse verhalen. De verhalen over Mees Kees van Mirjam Oldenhave en over meester Jaap van Jacques Vriens vinden beide groepen leuk. Die verhalen gaan ook over herkenbare processen in de klas en er zit zowel spanning als humor in. De versjes en gedichten van Erik van Os en Elle van Lieshout zijn sterk en ook de griezelboeken van Paul van Loon spreken jongens aan. Dolfje Weerwolfje bijvoorbeeld voor de jongere lezers en De Griezelbus voor de oudere lezers. Dus boeken voor jongens zijn er wel, maar het aanbod mag nog wel groter zijn.”

Er zijn nog geen reacties.