Ouderbetrokkenheid

Meer begrip voor begrijpend lezen (+ gratis werkblad!)

6 juni 2019

Wat maakt begrijpend lezen zo lastig?
‘Begrijpend lezen zelf is voor veel kinderen niet lastig. Maar als het níét lekker loopt, is het voor leerkrachten een uitdaging om kinderen ook thuis op een goede manier te laten oefenen. Begrijpend lezen gaat om veel verschillende dingen, maar vooral om het vermogen om letters, woorden en zinnen om te zetten naar betekenis én om de koppeling te maken met wat je al weet. Iets wat we zo mooi “kennis van de wereld” noemen. Omdat dat voor iedereen anders is, bestaat er niet een standaard manier van oefenen. Zoals dat bijvoorbeeld wel het geval is bij aanvankelijk lezen in groep 3. Daar ligt de nadruk nog erg op het “ontcijferen” van de letters en woorden en zeg je: hier heb je een stapeltje boeken, ga maar lezen. Maar ook daar zou je eigenlijk ook veel meer moeten praten over wat er gelezen is.’




Marion van de Meulen is een van de hoofdauteurs van Estafette editie 3, een nieuwe methode voor voortgezet lezen in groep 4 t/m 8. Een methode waarin technisch lezen met begrip centraal staat.

Wat zeg je dan wel tegen ouders?
‘Tóch dat kinderen veel moeten lezen. Maar voeg er wel iets aan toe. Praat na over wat er gelezen is. En stel ook tijdens het (voor)lezen vragen. In boeken komt veel figuurlijk taalgebruik voor. De zin “Rick haalt zijn schouders op” is voor een ervaren lezer meteen duidelijk, maar kan voor een kind met leesproblemen of een niet-Nederlandse achtergrond heel verwarrend zijn. Benoem daarom de gedachte die het kind misschien heeft: “Huh, wat staat daar nou? Wat denk jij dat het betekent? Waarom zou de schrijver dit zo zeggen?” Doe dit ook bij verwijswoorden, zoals bij “daar” in de zin: “Jeroen moet straks zijn kamer opruimen. Daar heeft hij natuurlijk geen zin in.” Voor een goede lezer is het logisch dat het woordje “daar” terugslaat op “zijn kamer opruimen”. Voor beginnende lezers is dat niet zo. Bedenk dat in groep 3 kinderen hebben geleerd om vooral snel te lezen, met weinig ruimte voor overdenking. Terwijl dat juist het succes van begrijpend lezen bepaalt.;

Tip: Download het werkblad; en geef het mee aan ouders van je leerlingen!

Denkspoor
‘Het gaat erom dat je kinderen op een bepaald denkspoor zet. Strategieën die een goede lezer onbewust al toepast, gun je kinderen die meer moeite hebben met lezen ook. Estafette 3 besteedt veel aandacht aan die bewustwording. We halen in de methode zo weinig mogelijk van de context weg. Of het een krantenbericht, een songtekst of een verhaal is, helpt namelijk enorm bij het begrijpen van een tekst. Ouders adviseer ik ook om hun kind zoveel mogelijk te laten lezen en ook om veel verschillende soorten teksten te laten lezen. Omcirkel bijvoorbeeld een nieuwsbericht dat je net gelezen hebt en laat de krant op tafel slingeren. “Moet je eens kijken wat ze met dat plein van plan zijn!” en praat er na afloop samen over. Dát is de manier waarop kinderen in hun volwassen leven gaan lezen. Vanuit plezier en nieuwsgierigheid.’

Luisteren vs. lezen
‘Als er bij kinderen thuis veel gelezen wordt, dan gaat het vaak al snel goed. Het gaat om de kinderen waarbij dit niet zo is, dáár kun je het verschil maken. Wist je dat onze woordenschat tot ons zesde jaar toeneemt door luisteren en daarna vrijwel alleen nog door lezen? Het ene kind kan aan het einde van de basisschool een woordenschat van 10.000 woorden hebben en de ander kent er misschien wel 17.000. Dat maakt nogal een verschil aan het begin van de middelbare school. Veel voorlezen, veel lezen en veel praten over wat je gelezen hebt kan die verschillen tussen kinderen verkleinen.’

Marion heeft een werkblad gemaakt voor ouders. Met drie praktische tips waarmee oefenen thuis voor ouders overzichtelijker wordt. 

Er zijn nog geen reacties.