"Ik heb heel lang niet meer kúnnen schrijven."

26 september 2017

“Heel lang heb ik wel kunnen tekenen, maar schrijven lukte me jaren niet. Ik ben daar erg verdrietig over geweest.” Land van lezen interviewde illustrator Annet Schaap en sinds het boek Lampje weer schrijfster. 'Weer', want jaren geleden schreef ze ook veelvuldig. Totdat het van de ene op de andere dag niet meer lukte. Met Lampje is ze weer terug op het schrijverspad: de recensies zijn unaniem lovend. 

Annet Schaap  - Lampje

Je hebt meegewerkt aan honderden boeken als illustrator, waarom schreef je nu zelf een boek? 
"Toen ik net als illustrator ging werken, begon ik ook al met schrijven. Ik werkte voor een jeugdtheatergroep. Na een poosje maakte ik niet alleen hun affiches en folders, maar begon ook met het schrijven van stukken voor die groep. Ik voelde toen al dat ik dat éigenlijk nog liever deed dan tekenen. Ik ging naar de schrijversvakschool in Amsterdam en schreef van alles: verhalen, toneelstukken, liedjes, een opera en vond het allemaal fantastisch. Maar op een dag ging het niet meer. Ik kreeg zoveel tegenwerking in mijn eigen hoofd. Een stem die steeds zei dat het beter moest en heel anders. Die stem werd zó sterk dat ik ervan overspannen raakte. Van de ene op de andere dag lukte het me niet meer, het schrijven. Zat ik midddenin een toneelstuk, heel lastig was dat. Iemand anders heeft het toen af moeten maken. Heel lang bleef dat zo: tekenen ging wel, maar schrijven kon ik niet meer. Ik ben daar erg verdrietig en ook heel  boos over geweest, maar kon er niet zo veel aan doen. En tekenen was ook heel leuk, dus dan deed ik dat maar. Met behoorlijk wat succes." 

Toch is er nu Lampje, een prachtig boek volgens alle critici. 
"Na een tijd vergat het eigenlijk, dat hele schrijven. Tot ik een paar jaar geleden op reis was in Amerika en daar een vuurtoren zag, op een klein schiereiland. Ik kreeg opeens de gedachte: daar ga ik een boek over schrijven. Ik wist nog helemaal niet hoe en wat. Maar een paar jaren later ben ik het echt gaan doen. Ik kon opeens weer schrijven. De tegenwerking in mijn hoofd was er nog wel een beetje, maar niet meer zo erg. Hoe meer ik schreef, hoe minder die stem in te brengen had. Drie jaar lang heb ik eraan gewerkt en toen was er een boek: Lampje."

Smaakt het naar meer?
"De afwisseling van tekenen en schrijven bevalt me goed, ook de afwisseling van helemaal alleen werken en dan weer in opdracht voor anderen. Dus ja, ik ga meer illustreren en ook meer schrijven. Het grootste verschil vind ik: als ik illustreer dan is er al iets, namelijk een tekst. Daar maak ik dan iets bij, ik hoef er niet de hele tijd over na te denken. Als ik schrijf is er nog helemaal niets, een wit vel, een leeg boek, en ben ik alleen met mijn eigen gedachten. En mijn eigen gedachten kunnen dus flink lastig zijn." 

De kritieken zijn lovend. Voelde het tijdens het schrijven ook zo goed?
"Ja en nee. Ik was me er tijdens het schrijven wel van bewust dat het mooi werd. Dat het een boek werd zoals ik het graag wilde, en zoals ik het zelf als kind graag had willen lezen. Tegelijkertijd was ik ook bang dat niet iedereen dat zou vinden. Dat mensen het heftig of raar zouden vinden, of te moeilijk en te somber voor kinderen. Dat heb ik allemaal niet gehoord." Wat me wel een beetje verbaast, is dat men het erover heeft dat er dingen in het boek voorkomen die niet bestaan. Zeemeerminnen en zo. Alsof dat heel belangrijk is. Ik geloof dat binnen een boek alles kan bestaan, als het maar zo geschreven is dat je begrijpt wat er gebeurt en met de hoofdpersonen mee kan reizen. Bovendien dénken we wel dat we de hele wereld al kennen en allang weten wat er wel en wat er niet kan, maar dat is helemaal niet zo. Er is nog allerlei wonderlijks te ontdekken. Dus ik hoop dat mijn volgende boek ook weer vol zal zijn met vreemdsoortige en wonderlijke dingen. Maar wel goed te begrijpen zal zijn." 

Heb je een tip voor kinderen die later ook schrijver/illustrator willen worden?
"Veel lezen natuurlijk, veel films en toneelstukken zien. Omdat er veel verhalen zijn, maar ook heel veel manieren waarop je een verhaal kunt vertellen. En verder: let op! Let op jezelf, hoe jij de dingen beleeft en overdenkt, en vraag ook hoe anderen dat doen. Wees nieuwsgierig, schrijf een dagboek, schrijf gedichten, schrijf stomme dingen want dat is ook nodig. En laat je niet op je kop zitten door je eigen gedachten! Als je leest en schrijft hoor je echt bij de wereld, schrijf ik in Lampje. En dat geloof ik ook: daardoor neem je deel aan wat alle mensen voor jou al hebben beleefd en gedacht, en laat je mensen weer in jouw hoofd kijken. Zo wordt de wereld langzaam wijzer. Laten we dat in ieder geval hopen." 

2 reacties

Hanneke schreef op 29 september om 10:14

Wat een mooi interview!

Magda van Tilburg schreef op 2 oktober om 19:26

Ja nou, wat 'n prachtig interview van een geweldig creatief mens. Fijn dat Annet zo eerlijk vertelt hoe het af en toe ook moeilijk is in haar hoofd. En dat je dan de status quo maar beter kunt aanvaarden, zodat er later een signaal kan doorkomen om weer op stap te gaan!